Akt oskarżenia

Akt oskarżenia, młotek sędziowski jako metafora aktu oskarzenia

Akt oskarżenia to szczególny rodzaj pisma procesowego sporządzanego przez właściwe organy ścigania i wywołujący istotne skutki prawne. Zostaje skierowany do sądu o stwierdzenie winy oskarżonego w popełnieniu zarzucanego przestępstwa i ukaranie.

Wniesienie aktu oskarżenia jest czynnością procesową kończącą tzw. postępowanie przygotowawcze (przed organami ścigania) i uruchamiającą kolejny etap postępowania karnego tj. postępowanie sądowe.

Kto wnosi akt oskarżenia?

Akt oskarżenia wnosi do sądu prokurator po zamknięciu śledztwa lub dochodzenia. Dokładnie określa w nim rodzaj zarzucanego oskarżonemu czynu oraz przytacza fakty i dowody na jego uzasadnienie.

Po spełnieniu odpowiednich warunków akt oskarżenia może wnieść do sądu również pokrzywdzony.

W jakim terminie należy sporządzić akt oskarżenia?

W ciągu 14 dni od daty zamknięcia śledztwa albo od otrzymania aktu oskarżenia sporządzonego przez Policję w dochodzeniu, prokurator sporządza akt oskarżenia lub zatwierdza akt oskarżenia sporządzony przez Policję w dochodzeniu i wnosi go do sądu.

Natomiast jeśli podejrzany jest tymczasowo aresztowany termin do sporządzenia wynosi 7 dni.

Akt oskarżenia – wymogi formalne

Na podstawie art. 332 oraz art. 333 Kodeksu postępowania karnego, należy wskazać niezbędne elementy aktu oskarżenia, które powinien posiadać, są to przede wszystkim:

1) imię i nazwisko oskarżonego, inne dane o jego osobie oraz dane o zastosowaniu środka zapobiegawczego;

2) dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody;

3) wskazanie, że czyn został popełniony w warunkach wymienionych recydywy;

4) wskazanie przepisów ustawy karnej, pod które zarzucany czyn podpada;

5) wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy i trybu postępowania;

6) uzasadnienie oskarżenia.

W uzasadnieniu należy przytoczyć fakty i dowody, na których oskarżenie się opiera, a w miarę potrzeby wyjaśnić podstawę prawną oskarżenia i omówić okoliczności, na które powołuje się oskarżony w swej obronie.

Akt oskarżenia powinien także zawierać:

1) listę osób, których wezwania oskarżyciel żąda;

2) wykaz innych dowodów, których przeprowadzenia na rozprawie głównej domaga się oskarżyciel.

Prywatny akt oskarżenia

Akt oskarżenia wniesiony przez oskarżyciela prywatnego musi odpowiadać wymogom pisma procesowego. Akt ten jest więc skróconym aktem oskarżenia w porównaniu z aktem oskarżenia w postępowaniu zwyczajnym.

Akt oskarżenia ogranicza się tylko do oznaczenia osoby oskarżonego, zarzucanego mu czynu oraz do wskazania dowodów na których opiera się oskarżenie.

Trzeba ponieść związane z tym wydatki. Zgodnie bowiem z art. 621 § 1 Kodeksu postępowania karnego, oskarżyciel prywatny składa przy akcie oskarżenia dowód wpłacenia do kasy sądowej zryczałtowanej równowartości wydatków w kwocie 300 zł.

Alternatywną drogę wniesienia oskarżenia prywatnego określa art 488 § 1 Kodeksu postępowania karnego, bowiem na żądanie pokrzywdzonego Policja przyjmuje ustną bądź pisemną skargę i w razie potrzeby zabezpiecza dowody, po czym przesyła skargę do właściwego Sądu.