Darowizna

Kobieta wręcza prezent małżeństwu jako metafora darowizny

Umowa darowizny jest czynnością prawną, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do jednostronnego bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku na rzecz obdarowanego, przy równoczesnym braku nałożenia na niego obowiązku świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Korzyść osiągana przez jedną stronę umowy nie znajduje odpowiednika po drugiej stronie.

 

Darowizna - w jakiej formie?

Zgodnie z art. 890 Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Należy jednak pamiętać, że umowa darowizny nieruchomości powinna zostać pod rygorem nieważności zawarta w formie aktu notarialnego.

Czy jest możliwe odwołanie darowizny?

Okolicznością uzasadniającą odwołanie darowizny jest istotna zmiana stanu majątkowego darczyńcy. Przepis wskazuje jednoznacznie, że chodzi tylko o takie zmiany, które powodują uszczuplenie stanu majątkowego darczyńcy, czyli zmiany stanu majątkowego na jego niekorzyść. Zmiany nieistotne nie dają podstawy do odwołania darowizny, podobnie jak samo tylko powoływanie się na fakt, że darczyńca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Okolicznością, która uprawnia darczyńcę do odwołania darowizny, jest zmiana jego stanu majątkowego w stopniu uniemożliwiającym wywiązanie się przez niego z obowiązków alimentacyjnych. Podstawą odwołania mogą być jednak tylko te obowiązki alimentacyjne, których źródłem jest ustawa, tak co do zasady, jak i co do granic obowiązku, a nie jakikolwiek pozaustawowy obowiązek alimentacyjny.

Rażąca niewdzięczność a odwołanie darowizny

Odwołanie darowizny, jest możliwe także w sytuacji, gdy obdarowany dopuści się rażącej niewdzięczności w stosunku do darczyńcy. Prawo to przysługuje obdarowanemu zarówno w odniesieniu do umów wykonanych, jak i niewykonanych. Zachowanie obdarowanego musi dotykać zasadniczo bezpośrednio darczyńcy.

Cechy rażącej niewdzięczności mogą mieć także inne zachowania naganne, kierowane do osoby bliskiej darczyńcy, z tym jednakże zastrzeżeniem, że obdarowany, kierując swoje zachowanie wobec osoby bliskiej, zamierza oddziaływać bezpośrednio na darczyńcę. Darczyńca może rażącą niewdzięczność wybaczyć.