Podział majątku małżeńskiego

makieta przepołowionego domu jako metafora podziału majątku małżeńskiego

Z rozwodem wiąże się także kwestia podzielenia wspólnego dorobku małżonków. Podział majątku po rozwodzie może być umowny, ale w razie braku porozumienia rozstrzygnie sąd w oparciu o wniosek o podział majątku wspólnego między małżonkami.

Trzeba najpierw ustalić, co wchodzi w skład majątku wspólnego, a co stanowi majątek osobisty każdego z małżonków, a następnie ustalić wysokości udziałów w majątku wspólnym. Profesjonalny wniosek o podział majątku jest szczegółowy i uwzględnia wszelkie zależności majątkowe i źródła ich powstania. Z punktu widzenia adwokata ważne jest aby wziąć pod uwagę sytuację każdego z małżonków zanim zaproponuje się sposób podziału, ponieważ choroba lub małoletnie dzieci mogą wpłynąć na sposób podziału majątku.

Poniżej istotne zagadnienia w sprawie o podział majątku.

Czym jest podział majątku?

Zgodnie z art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Dokonanie podziału majątku następuje z chwilą ustania wspólności ustawowej, która wcale nie musi się zbiegać z chwilą ustania związku małżeńskiego bowiem może nastąpić ona w wyniku zawarcia umowy o rozdzielność.

Co podlega podziałowi?

Podziałowi majątku wspólnego podlega majątek wspólny małżonków, w skład którego wchodzą:

  1. przedmioty majątkowe nabyte przez oboje małżonków;
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej.

Należy pamiętać, iż poza majątkiem wspólnym stanowiącym jedyną masę istniejącą w czasie trwania małżeństwa, to poza nią istnieją także majątki osobiste każdego z małżonków obejmujące przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową, co do których Kodeks rodzinny i opiekuńczy zajmuje bardzo ścisłe stanowisko

Kiedy można orzec o podziale majątku?

Sąd może orzec o podziale majątku w dwóch sytuacjach:

  1. w wyroku rozwodowym na wniosek jednego z małżonków, pod warunkiem, że nie prowadzi to do nadmiernej zwłoki w postępowaniu zgodnie z art. 58 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
  2. w wyroku w odrębnym postępowaniu, wszczętym jakiś czas po rozwodzie.

Czy małżonkowie zawsze dzielą się „pół na pół”?

Zgodnie z art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednak z ważnych powodów, każdy z nich może żądać, aby ustalenie udziałów nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku.

Przy ocenie,w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Gdzie złożyć wniosek o podział majątku wspólnego?

Wniosek o podział majątku wspólnego należy złożyć w sądzie, właściwym ze względu na miejsce położenia przedmiotów tworzących majątek. Najlepiej skorzystać z pomocy adwokata, który pomoże w ustaleniu właściwego sądu. Ponadto, wniosek o podział majątku wspólnego powinien precyzyjnie wskazywać sposób podziału rzeczy lub nieruchomości wchodzących w skład majątku.

Wysokość opłat w sprawie o podział majątku

Koszty w sprawie o podział uzależnione są od sposobu jego przeprowadzenia. Wniosek do sądu o podział majątku po ustaniu wspólności małżeńskiej podlega opłacie stałej w wysokości 1000 zł bądź jeżeli małżonkowie przedstawią zgodny plan podziału to 300 zł (art. 38 ust 1 oraz ust 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).